|
. | ||
|
بروز انواع سرطانها و بيماريهاي غيرواگيري مانند ديابت، فشارخون بالا و چاقي و نیز طغیان مسمومیت های غذایی از دغدغههاي عمومي جامعه در حوزه سلامت است كه بارها مورد هشدار پزشكان و كارشناسان مربوطه قرار گرفته است. اين در حالي است كه منشاء بسياري از بيماريهايي كه مردم كشورمان را تهديد ميكند، رفتارهاي غلط و نادرست تغذیهاي افراد و عدم توجه به ایمنی مواد غذایی است و بنا به اظهارات پزشكان تغذيه مناسب حتي ميتواند تا 60 درصد ابتلا به انواع بيماري را كاهش دهد و در عین حال نيز درمان بسیاری از دردها نيز در تغذيه مناسب و سالم و حفظ امنیت غذایی است. خود مراقبتی یعنی افزایش مقاومت بدن در برابر بیماری. هرگاه دستگاه ایمنی بدن قوی باشد، کمتر دچار انواع بیماری شده و این تعریف خود مراقبتی است. تهدیدات جدید برای ایمنی مواد غذایی به طور مداوم در حال ظهور و بروز هستند و تغییر در شیوه تولید، توزیع و مصرف مواد غذایی، تغییر در محیط زیست، ظهور عوامل بیماریزای جدید، مقاومت ضد میکروبی، سیستم ایمنی مواد غذایی را به چالش کشیدهاند.
مواد غذایی با توجه به ویتامینها و پروتئینها تاثیر زیادی در افزایش ایمنی بدن دارند اما در این میان برخی مواد غنیتر هستند و باید بیشتر مصرف شود. هر فردي می تواند فعاليتهاي مربوط به خودمراقبتی را به نحو احسن انجام دهد كه در نتيجه نیاز وی را به مراکز پزشکی و درمانی به طرز قابل توجهی کاهش مي دهد و سلامتی فرد را به ارمغان مي آورد. آنچه كه در امر تغذیه مهم است، اين است كه سعی کنیم گروههای غذایی مختلف را در برنامه غذايی خود داشته باشیم. از مهمترین گروه غذایی که می بایست در برنامه غذایی خودداشته باشیم، نان و غلات هستند. در مقالات جدید علمی آمده است که بهترین نوع غلات از نوع سبوس دار می باشد، چرا که می توانند نقش مهمی در ارتباط با سلامت داشته باشند.
علاوه بر این محصولات ، می توانیم از میوه جات و سبزیجات به مقدار فراوان در برنامه غذایی خود استفاده کنیم. چرا که در هرمهای راهنمایی توصیه ای تغذیه ای جدید در مورد مصرف سبزیجات نیز تأکید شده است.
نکته دیگر در رابطه با رعایت الگوی این هرم غذايي، فعالیت فیزیکی می باشد. به طوری که ما باید فعالیت فیزیکی منسجم و منظم در طول هفته داشته باشیم تا بتوانیم علاوه بر ایجاد الگوی غذایی مناسب و تنوع تعادل در آن، فعالیت فیزیکی مناسب برای ایجاد وزن مناسب داشته باشیم. یکی دیگر از گروههاي غذايي را که برای فرآيند خود مراقبتی می توان از آن استفاده کرد مصرف گروه شیر و لبنیات دانست و اظهار داشت: بر مصرف لبنیات نیز از نوع كم چرب آن بسیار تأکید شده است. چرا که شیر، ماست و پنیر کم چرب در جهت پیشگیری از بیماريهاي قلبی، پیشگیری از اختلالات چربی خون، کنترل قندخون، پیشگیری از عوارض دیابت و سایر بیماریهای مزمن غیرواگیر می توانند نقش بسیار مهمی داشته باشند. اگر افرادي قادر نیستند به طور منظم محصولات لبنی مصرف کنند، حتما باید قرصهای کلسیم و ویتامین را تحت نظر متخصصین تغذیه مصرف نموده تا میزان مناسب کلیسم، ویتامین D را به بدن خود برسانند. امروزه مشخص شده کمبود ویتامین D گستردگی بسیار فراوانی در اکثر کشورها دارد وکمبود آن با بسیاری از بیماریها از جمله چاقی، قلبی و عروقی، دیابت و بسیاری از بیماریهای ایمونولوژیک ارتباط شناخته شده ای دارد. به همین خاطر باید مصرف ویتامین D را در برنامه غذایی خود داشته باشیم. مصرف مواد غذایی مانند گوشت قرمز، بستنی، تنقلات نیز باید به حداقل خود برسد . بهتراست به جاي گوشت قرمز از گوشت ماهی و مرغ در برنامه غذایی استفاده کنیم. به طور مثال گوشت قرمز را ماهی یکبار و گوشت ماهی و مرغ را بیشتر استفاده کنیم. گوشت ماهی منبع بسیار خوبی از اسیدهای چرب امگا 3 مي باشد و این اسیدها در پیشگیری از سکته قلبی و بروز بسیاری از بیماریهای مزمن غیر واگیر همچون دیابت، آرتريت روماتوئید و ... نقش مؤثری دارند و در سلامت فرد مثمر ثمرمي باشد. یکی دیگر ازمواد غذایی که درامر خودمراقبتی مؤثر است، مصرف مغزهای گیاهی مانند پسته، بادام و گردو است که مصرف نوع خام آن بسیار توصیه می شود. اين مواد در ایجاد یک ماده غذایی پروتئینی مناسب در بدن، برخی املاح و ویتامین ها نقش مؤثری را ایفا می کنند. همچنین از دیگر مواد غذایی که در امر خودمراقبتی مؤثر است، مصرف مغزهای گیاهی مانند پسته، بادام و گردو است که مصرف نوع خام آن بسیار توصیه می شود. اين مواد در ایجاد یک ماده غذایی پروتئینی مناسب در بدن، برخی املاح و ویتامین ها نقش مؤثری را ایفا می کنند.
در مجموعه فعالیت فیزیکی مستمر به همراه الگوی غذایی مناسب، محدود کردن مصرف روغنهای جامد و جایگزینی آنها با روغنهای مایع می تواند بعنوان یک مسئله خودمراقبتی در تحقق شعار سازمان بهداشت جهانی، ارتقای سطح سلامت و پیشگیری و درمان بیماریها نقش مؤثری ایفا نماید.
توجه به نشاگرهای رنگی تغذیه ای موجود بر روی برچسب مواد غذایی، یکی از مهمترین راه کارهای خودمراقبتی می باشد. مشخص کردن میزان انرژی، میزان قند، میزان چربی، نمک و اسید های چرب موجود در مواد غذایی از جمله اقدامات سازمان غذا و دارو وزارت بهداشت در راستای ارائه غذای سالم و تأمین سلامت جامعه است. در همين رابطه رنگ قرمز را نشانه مقدار بیش از حد انواع شاخصها، رنگ نارنجی را نشانه متوسط بودن مقدار شاخص و رنگ سبز را نشانه کمترین مقدار شاخص تعیین شده در هر ماده غذایی دانست.
ایمنی مواد غذایی از بخشهای مهم سلامت جامعه است. امروزه دولتها به دلیل افزایش مشکلات ناشی از ایمنی مواد غذایی و به منظور ارتقای سطح اطلاعات مصرف کنندگان در تلاش برای ارتقای ایمنی مواد غذایی هستند .تغییر در میزان و توزیع جمعیت، تنوع فرآورده های غذایی و تغییر شیوه ی زندگی در سالهای اخیر منجر به ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی، نحوه ی انتخاب مواد غذایی و روشهای آماده سازی غذا شده است. بدون شک سلامت و ايمني مواد غذايي در سلامت و تندرستی انسان به گونهای مؤثر است که هیچکس نمیتواند آن را حتی به اندازهی ذرهای انکار کند. تغذیهای که بر اساس اصول علمی و با در نظر گرفتن تمامی احتیاجات بدن ما تنظیم شده باشد و از سلامت لازم به لحاظ عاري بودن از هر گونه آلودگي ميكروبي، شيميايي و ... برخوردار باشد قطعا" سلامت انسان راتأمین خواهد كرد و رشد و نمو سلولهاي بدن را باعث خواهد شد و همچنين قوای دفاعی بدن را به صورتی بسیار اساسی و قابل ملاحظه افزایش میدهد. بیماریهای ناشی از غذا یکی از مشکلات گسترده و روبه رشد در جوامع بشری توسعه یافته و در حال توسعه می باشد. مواد غذایی ناسالم باعث مرگ 2 میلیون نفر درسال می شوند که عمده این تعداد را هم کودکان تشکیل می دهند. بیماری های ناشی از غذا یا مسمومیت غذایی با خوردن غذایی که به باکتری، سم، ویروس یا انگل آلودهاست ایجاد می شود. این آلودگی معمولاً به دلیل حمل و نقل، تهیه و یا نگهداری نامناسب ماده غذایی بروز می کند. بیماری های ناشی از غذا می تواند به دلیل وجود آفت کش یا دارو در غذا یا با مصرف اتفاقی مواد سمی از جمله قارچ سمی بروز پیدا کند. ارتباط بین غذا با آفات، از جمله حشرات کثیفی مثل مگس، سوسک و جوندگان هم سببآلودگی مواد غذایی می شود. بسیاری از بیماری های ناشی از غذا از راه آب منتقل می شوند. بسیاری از این آلودگی ها پس از یک دوره ی کوتاه مدت، بهبودمی یابد. البته به خاطر داشته باشید که ابتلا به این بیماری ها می تواند سبب مشکلات مزمن در سلامتی و گاهی حتی مرگ شود. مسمومیت ناشی از غذا مخصوصاً برای نوزادان، زنان و جنین آنها، زنان باردار، افراد مسن، بیماران و کسانی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است و افرادی که ناراحتی های کبدی دارند بیشتر خطر مرگ را به دنبال دارد. تهدیدات جدید برای ایمنی مواد غذایی به طور مداوم در حال ظهور و بروز هستند وتغییر در شیوهی تولید، توزیع و مصرف مواد غذایی، تغییر در محیط زیست، ظهور عوامل بیماریزای جدید، مقاومت ضد میکروبی، همه این ها سیستم ایمنی مواد غذایی را به چالش کشیده اند. ایمنی غذایی یک مسؤلیت مشترک است. از کشاورزان و تولیدکنندگان گرفته تا فروشندگان و مصرف کنندگان. 5 نکته کلیدی برای غذای سالم: موضوعات مرتبط: بهداشت مواد غذایی، ایمنی مواد غذایی، علوم و صنایع غذایی، مهندسی بهداشت محیط، بهداشت و ایمنی مواد غذایی [ جمعه ۱۹ خرداد ۱۳۹۶ ] [ 16:25 ] [ بهداشت مواد غذایی (1) ]
|
||